Verlate ode aan moeder (s)

Mijn moeder Gerda, waarschijnlijk 1976

Door de blog van mijn Amerikaanse vriendin ter gelegenheid van moederdag bedacht ik me dat ik daarover eigenlijk niets geschreven heb. Heb sowieso al een hele tijd niets gepost, maar ik ben er nog hoor, handjevol trouwe lezers. Natuurlijk heb ik zelf moederdag gevierd, mooie cadeautjes gekregen en een brunch die met frisse tegenzin - laten we het aardig formuleren - door zoonslief werd geprepareerd. Heerlijk buiten op het balkon, onder de parasol, met gerookte zalm, verse smoothie en andere lekkernijen.

Mijn eigen moeder had niets met moederdag. Waarschijnlijk zei ze meestal zoiets als ik nu ook doe: je kunt ook het hele jaar een beetje aardig zijn of eens iets voor je moeder doen. Daar is geen speciale moederdag voor nodig. Commerciële onzin, vond ze het een beetje. Misschien is het daardoor dat ik op moederdag niet extra emotioneel ben of bijzonder aan mijn moeder denk. Dat doe ik toch wel - op onverwachte momenten, zo door het jaar heen. Mijn jeugd kwam onlangs weer erg dichtbij doordat ik weer e-mailcontact heb met een 'oude' (correspondentie) vriendin. Toen we een jaar of twaalf waren, ontmoetten we elkaar op vakantie in Drenthe en zijn elkaar blijven schrijven, de meest mallotige brieven en bijbehorende volgekliederde en -getekende enveloppen die pubers maar kunnen bedenken. Zij woonde in Amsterdam, ik in het midden van het land, en over-en-weer logeren was iets waar je lang naar uitkeek. Door de uitwisseling van verhalen nu komen die jeugdjaren en vooral de ziekte en het overlijden van mijn moeder weer dicht om mij heen staan, soms op een confronterende manier.

Het is vandaag zo'n ongelooflijk prachtige lentedag - klassiek warm lenteweer dat van alle eeuwen is. Lammetjes, frisgroene blaadjes, heerlijke geuren in het bos. Jongste kind is thuis vanwege de (lange!) meivakantie, ik werk, tussendoor laten we samen de hond uit. Gewoon heerlijk gekeutel. En ik denk aan die paar woorden die mijn moeder ooit tegen mij zei toen het al lang duidelijk was dat ze niet meer beter zou worden, een paar woorden maar...: 'Ik had mijn kleinkinderen zo graag willen zien.' Mam, ze zijn er, en het gaat goed met ons allemaal. Waarom zit ik dan toch met tranen in mijn ogen achter mijn computer? Op deze stralende dag in mei.

Stadse fratsen

De laatste tijd merk ik dat ik meer afstand krijg tot de periode die wij in onze vorige woonplaats hebben gewoond. Waar ik het - het kan niemand ontgaan zijn! - niet bepaald naar mijn zin had, en dat is nog zacht uitgedrukt. De eerste weken en maanden daar voelden als een nieuw begin, wat het ook was, niet in de laatste plaats doordat we daar op tamelijk chaotische wijze arriveerden met ons nieuwbakken couveusekindje van drie weken oud. In het begin lieten we elkaar regelmatig schrikken in deze voor ons toen ruime woning: help! daar liep partner ineens in de garage, schrik! daar bleek ik ook op zolder te vertoeven. Dat gevoel van ruimte was er heel snel vanaf, zeker nadat steeds meer baby- en kinderspeelgoed en andere benodigdheden hun weg naar onze twee-onder-eenkapper vonden. Met de komst van zoon 2 was het officieel: we puilden uit het huis. Dat, toen we broeds waren, een onweerstaanbare glans van aantrekkelijkheid had bezeten. Verkeersluw straatje enzo.

Die eerste tijd was ook een time warp. Het dagelijks ritme hier leek verdacht veel op dat van onze jeugd. Tussen de middag reden en fietsten regelmatig werknemers (mannen natuurlijk) naar huis om warm te eten. Tussen de middag was de bakker dicht. TUSSEN DE MIDDAG! FOR CRYING OUT LOUD! Daar had je in Rotjeknor eens mee moeten komen! Nee, hier ging het zo: moeders kocht in de loop van de ochtend brood, haalde vast de boontjes af voor het avondeten, kinders kwamen tussen de middag thuis van school om een boterham te eten - van een continurooster had werkelijk nog niemand gehoord. En zo gaat het hier. Dajje-'t maar effe weet.

Daar kwamen wij met onze stadse fratsen. Wij waren de eersten die bij het consultatiebureau vroegen om hulp bij het inbakeren. Het consultatiebureau werd onmiddellijk een soort teaching hospital, en er werden hulptroepen - zelfs helemaal uit Twente - ingevlogen. Toen oudste naar school ging, waren wij alweer de eersten op die basisschool die vroegen om (vervoer naar) de BSO. Dat ging toen nog met een taxi - de BSO zat een stukje verderop - en de taxichauffeur heette volgens onze kleuter Mozzarella.

Toen wij in die eerste, ontspannen zomer een feest organiseerden voor vrienden en familie - als een soort verlate housewarming en om iedereen weer te zien na de hectische periode van bevalling en verhuizing - printte ik prachtige uitnodigingen en verzorgde ik samen met een goede vriend heel veel lekkere tapas. Stads natuurlijk, vooral die tapas. Ik had gewoon aan de deur moeten bellen en vragen of ze 'buurt kwamen maken'. Oooo, als ik het zo opschrijf word ik al bijna onpasselijk, en mijn vingertoppen jeuken om hier nu wat volstrekt ongepaste en ongenuanceerde opmerkingen tussendoor te gooien. Doe het natuurlijk niet, hoor. Wie wat sappige anekdotes wil, kan een reactie achterlaten met e-mailadres, en dan ben ik de beroerdste niet. Dan maak ik u deelgenoot van (bijna) al mijn frustraties. Om te beginnen met de roosjes, de wokvis en het ramen zemen.

Eén korte anekdote wil ik u niet onthouden: omdat ik graag Thais kook, was ik op zoek naar djeroek peroet-blaadjes. De arme groentenboer heb ik werkelijk de stuipen op het lijf gejaagd. De lieverd bleek het later nog wel te hebben nagevraagd bij de groothandel, maar djeroek peroet-blaadjes gingen alleen per doos van 3 kg, gaf hij mij voorzichtigheidshalve nog door, want je wist natuurlijk nooit wat die importmevrouw ging doen met die blaadjes. Neemt niet weg dat hij nog maandenlang een schichtige blik in de ogen kreeg als ik weer eens in de winkel kwam, en hij ineens heel snel ´achter´ iets moest gaan doen.

Donkere dagen

Een gelukkig nieuwjaar gewenst voor iedereen die dit leest! Ik meen het van harte, maar heb zelf weinig met de jaarwisseling en het begin van zo'n nieuw, koud en leeg jaar. Brrr. Januari moet maar snel om, februari ook, en dan zullen we wel eens zien. In de zon en de warmte leef ik volop, in de winter overleef ik (dat dan weer wel, ondanks een al meer dan twee jaar bestaand gebrek aan gerieflijke verwarming!).

Voor wie in deze donkere dagen vol terreur behoefte heeft om zich te warmen aan een - al dan niet vals - gevoel van veiligheid - doe als ik! Wandelen en zoveel mogelijk daglicht vergaren helpt niet voldoende bij een winterdepressie, evenmin als het gluren in zo'n leuke blauwe daglichtlamp. Vluchten in zonovergoten jeugdherinneringen lijkt de enige uitweg. Op die momenten lijkt het net alsof ik in een enorme trechter naar beneden kijk, en ze zie liggen - in een spiraal als een klassiek Frans trappenhuis, als grote glanzende presse-papiers....

Op je knie vallen en voor de eerste keer niet huilen en weten dat je al heel groot bent. Leren fietsen. Eindeloos spelen aan zee, zand in je haar, tussen je tanden en op je krentenbol. De smaak en consistentie van polenta in een -toen nog- Joegoslavisch hotel. Dennenkoeken eten als je naar het zwembad ging. Bramen plukken, waar mijn moeder dan later diepdonkere, zoete jam van kookte. Dampo op flanellen lappen. Zelf een platenspeler knutselen en doen alsof je Engelse liedjes zong. Die keer dat ik op de camping door de knapste jongen daar aanwezig (slank, gebruind, zwart glanzend haar...) werd opgehaald om te gaan zwemmen (voor de goede orde: ik was 10!). Een heel vroege ochtend in de zomer, toen ik met mijn opa op een bankje tussen de hevig geurende rozen zat. Het vreemd mysterieuze en tegelijk geruststellende diepblauwe licht van het lampje in de logeerkamer bij andere oma en opa. De brintapap van oma, met een houten lepel. Koninginnedag. De floxen en lupines in onze zijtuin. Eindeloze zwerftochten met schoolvriendinnetje D. en onze hondjes - wij waren natuurlijk wees en dakloos, en hadden alleen elkaar en de hondjes nog. Met jeugdvriendin J. op blote voeten in het bos lopen in jurken van indiakatoen.

En nog veel meer. Een prentenboek vol herinneringen in polaroidkleuren. Het leven strekte zich eindeloos voor je uit, badend in zonneschijn, barstensvol mogelijkheden. Zo spannend! En hoewel ik alles koester wat ik nu heb, zou ik zo graag nog eens een dag beleven als zorgeloos kind. En verse, witte boterhammen met aardbeien eten, tussen de middag, als je van school kwam. Die was ik nog vergeten. O ja, en huilen bij het Wilhelmus!

Doe eens creatief met kerst - kneed een hond

Vandaag een maand geleden vierden we de verjaardag van jongste zoon: 11 jaar alweer. En morgen hebben we onze 'baby' Cisco precies twee maanden. Natuurlijk kwam ook de Goedheiligman ons nog bezoeken. Een periode met louter hoogtepunten, zou u zo zeggen. Nou...

Het is een schat van een beest (Cisco dan, hè, niet de Sint), dat moet allereerst echt even gezegd worden. Dat u niet denkt dat ik niet van honden hou, of zo. Leergierig, intelligent, een lieve kop, en het wordt vast een trouwe huisvriend, kameraad en deel van het gezin. Maar het zijn me de maandjes wel geweest. Hoewel we ons goed hadden voorbereid en ons verheugden op de komst van ons witharige vriendje.... toch wordt - net als bij de komst van een baby - je hele structuur, je complete dagelijkse ritme volledig omgegooid. En niet eens zwangerschapsverlof!, maar integendeel een grote berg werk die daarnaast ook nog verricht moet worden... Er wordt natuurlijk gezegd dat de hond zich aan jou moet aanpassen, maar wees gewaarschuwd: dat is in de puppyperiode zeker niet het geval. Er zijn momenten geweest dat we compleet wanhopig waren en er helemaal doorheen zaten. En omdat dit geen kynologisch rubriekje is, zal ik er verder niet over uitweiden. Iedereen met een pup/hond kan zich er wel iets bij voorstellen.

Inmiddels - want het concept van deze blog stond een maand geleden al klaar! - gaat het een stuk beter. Eerst zelf door de deur gaan, de hond op zijn snuit corrigeren en vooral veel korte, barse commando's (het scheelt dat we in Duitsland wonen) ... een hond moet echt gedrild worden. Stapje voor stapje: zo hebben we wel een kerstboom, maar het kerstdorpje - waar traditioneel elk jaar een huisje of ander item aan toegevoegd wordt - blijft dit jaar op stal. Het hele huis ligt al vol met meegesleepte sloffen, scheenbeschermers, aardappels, stoffers en andere hondenspeeltjes. De verlichting en de trafo van het kerstdorpje gaan we daar maar niet aan toevoegen.

Nog even over die wanhoop: kent u het werken met zo'n pottenbakkersdraaischijf? Waar je verlekkerd en enthousiast achter gaat zitten - want het ziet er helemaal niet moeilijk uit - om een prachtige vaas of schaal te gaan draaien. Eerst komt de homp klei helemaal scheef omhoog. Dan weer lijkt het meer op een varkensoor dan op die ranke bloemenvaas die je in gedachten had. Of de boel stort gewoon helemaal in. Tot je briesend van frustratie je plaatsje afstaat aan de volgende in de rij.

Maar... de aanhouder wint. Vandaar dat wij dit jaar heel creatief zijn met Kerstmis. Dit jaar geen krans, geen kerstdorp, maar een fijn in model geknede hond. Wordt vervolgd.

 Cisco krijgt 'mandtraining'

Frikandel in je laars

Nee, dit is geen tv-programma zoals Knoop in je zakdoek, en ook is het geen kreet uit de Film van Ome Willem - lust je ook een broodje.....uhhhhhh.....? Poep! Lees verder en huiver.

In het kader van ons feestje op 27 september waren wij met vereende krachten bezig huis en tuin enigszins toonbaar te maken. Hierbij hoorde ook het wieden en schoffelen van de jungle in de voortuin, en het opruimen van een aantal items bij de voordeur zoals het bekende dwarslaesieschepje (zie blog over Giorgia) en een rek met schoenen en laarzen die worden gebruikt voor wandelingen in de bosrijke omgeving, voetballen en scouting. Nu moet gezegd worden dat een huishouden met twee opgroeiende jongens op zichzelf al ranzig genoeg is. Ouders met uitsluitend lieve, rozige glittermeisjes zijn dus gewaarschuwd!

Een paar laarzen bleek niet meer te passen, die konden dus weg. Wat mij bezielde om mijn (blote!) hand erin te steken, weet ik niet. Waarschijnlijk dacht ik dat dit paar nog prima geschikt was voor de kringloopwinkel, en wilde ik controleren of het zooltje er nog goed in zat. Mijn vingers stuitten op iets weeks, en voordat ik erover na kon denken, trok ik de inhoud uit de laars. AAAAARGGGGH! Wat was dit in godsnaam!!!?? Op het gegil kwam uiteraard iedereen af, en nadere bestudering van het vunzige object leerde dat het hier ging om een ... frikandel. Eigenlijk nog helemaal intact (staat natuurlijk stijf van de E-nummers), en met bewoners, die trouwens gezien de feiten hieronder op zich nog meevielen. Verder treed ik niet in details.

Eenmaal van de schrik bekomen ging ik na wanneer deze laarzen voor het laatst waren gebruikt. Moet tijdens voetbal- of scoutingkamp gebeurd zijn, enkele maanden geleden. Alsof de zaken en kinderen al niet smerig genoeg terugkomen na zo'n weekend! Dus kom op, beste voetballers en scouts, welk ranzig persoon heeft deze frikandel in de laars van een van onze kinderen gestopt? Reageren mag via alle social media. Maar ik heb zo'n voorgevoel dat het volgende blog zomaar 'het raadsel van de verstopte frikandel' zou kunnen heten.

Tijd en taal

De nieuwe indrukken van onze zomervakantie lagen de week na terugkomst als pas gestreken lakens, als zojuist ontloken rozen in mijn hoofd. Het was broodnodig - een douche in je hoofd, een frisse bries door je hart, om nog maar even met wat metaforen te smijten. Maar zoals iedereen weet, houden lakens niet lang die knisperende, pas gewassen kwaliteit, en blijven rozen niet meer dan een paar dagen vers... en worden indrukken langzamerhand herinneringen, om eerst in de tussenliggende tijd te verbleken. Ik heb wel de neiging om te mijmeren over het gegeven 'tijd'. (Mijmeren is trouwens een prachtig woord: hierin zit het begrip verleden automatisch besloten. Je mijmert niet over de toekomst, toch? Ook de woorden weemoedig en nostalgisch behoren als vanzelf tot de lading die het 'werk'woord mijmeren heeft... Wanneer je als anderstalige dit soort woorden volledig begrijpt, beheerst en juist toepast, heb je een taal volgens mij 'at your fingertips'). De herinneringen die overheersen: de heerlijke plek waar we hebben verbleven, de gastvrijheid van onze gastvrouw van wie we, deels in tranen, na twee weken afscheid namen, het verrukkelijke eten, en vooral: de unieke schoonheid en sfeer van Venetië, die ondanks drommen vooral Aziatische toeristen en heel veel lelijke toeristentroep die overal wordt verkocht (nep Venetiaanse maskers! voetbalshirts met Messi!) een diepe indruk achterlaten. Dagen later zat ik voor mijn gevoel nog op de volgepakte vaporetto, die als een ware boemel bij elke kleine halte bonkend aanlegde aan de aanlegsteiger.

Maar goed, zelfs oudste zei het: dit weekend ging supersnel, en waarom duurt de schoolweek dan zo lang? Het was ook een fijn weekend: een heerlijke avond gehad met fantastisch eten, goede gesprekken en veel gul gelach bij onze oude buren op zaterdagavond, zondag werd ik verwend met een lieve en lekkere brunch en mooie cadeautjes, omdat gisteren alweer een nieuw levensjaar is ingegaan. Ach ja, een middelbaar mens gaat van minder mijmeren. Bonusje van de eerste septemberdag: het is altijd, echt altijd mooi weer - in elk geval zonnig - op mijn verjaardag! Maar de chrysanten staan alweer in de bloemenwinkel, waar ook de pompoenen al aan het assortiment worden toegevoegd. De herfst ademt zacht in ons gezicht.... Ik zit alweer dingen te vertalen over kerstmarkten! (dan leuk, nu: bah!). Het voorjaar lijkt heel ver weg.

Nou wilde ik het in deze blog ook nog over tijd gaan hebben in een heel andere context. Maar dat bewaar ik voor volgende keer. Eerst gaan we namelijk genieten van een Indian Summer: dat moet toch haast wel na al die regen?

Een lange blog over Fernweh

Eindelijk is na drie jaar weer een periode aangebroken dat we kunnen uitkijken naar een vakantie in het zuiden van Europa! Vreemd genoeg slaat voor mij in de periode voor vertrek de stress toe. Niet de inpak- en strijkstress, en de heeeeel grote stress van het niets vergeten (printjes van reserveringen, medicijnen mee, zorgen dat financieel alles op orde is...), maar stress in de vorm van angstige gevoelens, schokjes, 's nachts wakker schrikken en denken dat er iets ergs aan de hand is. Het lijkt een soort afkicken van de drukte van het afgelopen halfjaar, en de spanningen die we toch ongemerkt hebben opgebouwd voordat ons oude huis werd verkocht. De opluchting daarover is nog steeds groot, maar nu alles alweer een paar maanden is afgerond, en we verder kunnen, wordt pas goed duidelijk wat een molensteen al die tijd om onze nekken heeft gehangen.

In de aanloop naar de zomervakantie en naar een trip naar New York heb ik deze gemoedstoestand eerder beleefd. Iemand - ik weet niet meer wie, ik geloof de vervanger van onze toenmalige huisarts - analyseerde het als volgt: het lijkt wel of je niet op reis wilt, alsof je daar bang voor bent, er tegenop ziet. Nou, iemand die maar ook maar een heel klein beetje kent, weet dat het allesbehalve dat kan zijn. Want als er iemand naar uitziet - zeker nu! - om weg te gaan, te reizen, andere plekken te ontdekken, dan ben ik het wel. En wat had ik nog veel vaker willen reizen dan ik heb gedaan, en wat hoop ik dat dat in de (nabije) toekomst weer kan! Du hast Fernweh, zo analyseerde een romantische Duitser dit een keer, en dat komt al een stuk dichter bij de waarheid. Is de waarheid, zou ik bijna zeggen. Ik herinner me dat ik ooit van een intercontinentale reis in het holst van de nacht terugkwam op het vliegveld, en een lucide gedachte me ineens besprong: ik wil gelijk weer weg. Maar terug naar huis, moe en verreist, bleek toen toch ook wel lekker.

Heimwee heb ik als kind nooit gehad. Of het moet die keer zijn geweest dat ik als ongeveer driejarig kind bij opa en oma logeerde die net als wij toen in Amsterdam woonden. Ik herinner me vaag oma die mij aan de hand meenam door de sneeuw, onder de mistige oranje gloed van de straatlantaarns - om alvast mijn ouders tegemoet te lopen die mij kwamen ophalen? Of op weg naar de bus?

Heimwee heb ik als volwassene één keer gehad. Wat was dat erg! Ik was totaal onbekend met het gevoel. Ik was met een vriendin meegegaan naar het tweede huisje in Frankrijk van weer een vriend van haar, en een vriendenclubje van zo'n zes mensen die ik totaal niet kende. Ik heb me twee dagen diepongelukkig gevoeld, en me toen op de boemel naar Parijs laten zetten, want we zaten werkelijk in la campagne profonde. Eenmaal op het Gare du Nord leek het nog even dat ik de laatste trein naar Nederland die avond zou missen - ik geloof dat ze geen eurocheque wilden accepteren of zoiets. Nog steeds heb ik last van schaamte als ik eraan terugdenk hoe ik daar met een vet Nederlands accent voor het loket stampij stond te maken: 'je DOIS aller à la maison!' Vele avonturen verder was ik een aantal uren later weer terug in Kralingen.

En nu zijn we alweer vele huizen verder. Geen heimwee nu, maar fullblown Fernweh. Tot gauw lieve lezers, je DOIS aller aux vacances!

De Boqueria-markt in Barcelona